تنبلی

Spread the love

اینجا بشنوید

همواره در کلام خداوند و در اشعار و آثار بزرگان بر کاهلی خرده گرفته شده و شخص تنبل مورد مذمت و سرزنش قرار گرفته است.

چنان‌که در کلام خداوند می‌خوانیم: سعی و کوشش به تو قدرت و توانائی می‌بخشد امّا تنبلی تو را به بردگی می‌اندازد.

فردوسی طوسی نیز می‌گوید:

که چون کاهلی پیشه گیرد جوان           بماند منش پست و تیره روان

بسیار عجیب آن‌که اشخاص تنبل و تن‌پرور غالباً سرنوشت و قضا و قدر را عامل نداری و سختی خود دانسته و هیچگاه حاضر نیستند بپذیرند که خود بیعار بوده و از کار و تلاش بیزارند. ناصرخسرو نیز درباره چنین افرادی می‌گوید:

گناه کاهلیِ خود را همیشه بر قضا بندی     که «کاری ناید از من تا نخواهد داور سبحان»

ولی کلام خداوند تأکید می‌کند که تنبلی تو را فقیر می‌سازد امّا کار و کوشش تو را ثروتمند می‌نماید.

از طرفی دیگر بسیاری از کاهلان با زیرکی تنبلی و عدم تحرک خود را با نام صبر پوشانده و خود را صبور جلوه می‌دهند نه تنبل و کاهل. چنان‌که ناصرخسرو می‌گوید:

از نیک  صبرکرد نباید که کاهلی است       بر بد شتاب کرد  نشاید که آن هواست

ناصر خسرو معتقد است که غالباً افراد تنبل در انجام اعمال و رفتار نیک کُند بوده و زیرکانه ادعای صبوری می‌کنند و برعکس هنگامی‌که امور نفسانی و لذات دنیوی مطرح می‌شود سریع و شتابنده‌اند!

هم‌چنین غالب بزرگان بر این باورند که نه‌تنها می‌بایست دست از کاهلی برداشت بلکه بایستی بسیار کوشا و پرتلاش نیز باشیم تا بتوانیم از زندگی لذّت بیشتر برده و بهره‌مند گردیم.

سعدی در گلستانش می‌گوید:

سرکه از دسترنج خویش و تره            بهتر از نان دهخدا و بره

او خوراک تره و سرکه را به کباب بره ترجیح داده و می‌گوید: «خوان بزرگان اگرچه لذیذست، خرده انبان خود به لذّت‌تر.»

و او انسان راحت‌طلب و متنعم را تقبیح کرده و می‌گوید:

آن‌که در راحت و تنعم زیست         او چه داند که حال گرسنه چیست؟

فردوسی نیز فرد کوشا را داناتر دانسته و اعتقاد دارد که هرکس اهل کار و عمل باشد در شنیدن و درک علوم نیز توانا‌تر خواهد‌بود:

چنین گفت کان کس که کوشاتر است            دو گوشش به دانش نیوشاتر است

و در آخر باید متذکر شد که یکی از عیوب بزرگ تنبلی خوار و ذلیل شدن فرد کاهل است:

چه گفت آن سخندان آزاده مرد            که آزاده را کاهلی بنده کرد
ارسال در فیس بوک

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *